Odpowiedź na interpelację w sprawie likwidacji kolejowej służby zdrowia
W związku ze złożoną interpelacją poselską posłów Marii Gajeckiej-Bożek i Seweryna Kaczmarka w sprawie likwidacji kolejowej służby zdrowia z upoważnienia prezesa Rady Ministrów uprzejmie wyjaśniam, co następuje. W związku z wejściem w życie ustawy z dnia 6 lutego 1997 r. o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym (DzU nr 28, poz. 153 z późn. zm.) z dniem 1 stycznia 1999 r. następuje zmiana finansowania ochrony zdrowia z systemu budżetowego na finansowanie ubezpieczeniowe. Aby uzyskać środki finansowe na działalność, kolejowe zakłady opieki zdrowotnej muszą zawrzeć umowy na udzielanie świadczeń zdrowotnych z nowym płatnikiem, jakim będą kasy chorych. Warunkiem zawarcia umów jest posiadanie osobowości prawnej i statusu samodzielnego zakładu opieki zdrowotnej. Obowiązek przekształcenia publicznych zakładów opieki zdrowotnej w zakłady samodzielne wynika z art. 166 ust. 1 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym. W celu zrealizowania postanowień ww. ustawy i ustawy o zakładach opieki zdrowotnej, jak również zapewnienia finansowania kolejowych zakładów opieki zdrowotnej, konieczne jest przekształcenie ich w samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej. Ze względu na brak możliwości prawnych przekształcenia przez PKP kolejowych ZOZ w samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej podjąłem działania zmierzające do wydzielenia jednostek kolejowej służby zdrowia w trybie art. 44 ustawy z dnia 6 lipca 1995 r. o przedsiębiorstwie państwowym ˝Polskie Koleje Państwowe˝ w celu utworzenia samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej. W dniu 22 września 1998 r. rozpoczęło się postępowanie przygotowawcze w sprawie podziału przedsiębiorstwa PKP poprzez wydzielenie z niego jednostek organizacyjnych kolejowej służby zdrowia. Powołany przeze mnie zespół wypracował opinię, w której stwierdził, że jest zasadne wydzielenie ww. jednostek. Zasadniczym zadaniem kolejowych zakładów opieki zdrowotnej było udzielanie świadczeń zdrowotnych podopiecznym kolejowej służby zdrowia, o których mowa w interpelacji poselskiej. Będą one nadal udzielane przez te placówki po wydzieleniu z PKP, stosownie do podpisanych umów na finansowanie świadczeń przez kasę chorych. W strukturach przedsiębiorstwa PKP pozostanie natomiast nadal służba medycyny pracy. Dla realizacji zadań przez samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej niezbędne jest przekazanie aparatury i wyposażenia z chwilą wydzielenia z PKP. W przedsiębiorstwie PKP pozostanie wykwalifikowana kadra i sprzęt niezbędny do wykonywania zadań służby medycyny pracy. Autorzy interpelacji słusznie zwracają uwagę na bardzo ważny czynnik bezpieczeństwa ruchu kolejowego, jakim jest dobór zawodowy i bieżąca kontrola stanu zdrowia pracowników zatrudnionych na stanowiskach związanych z transportem kolejowym. Art. 27 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (DzU nr 96, poz. 593) stanowi podstawę prawną regulacji, których celem jest m.in. zagwarantowanie bezpieczeństwa ruchu kolejowego przez służbę wykonującą zadania odpowiednie do służby medycyny pracy w jednostkach organizacyjnych przedsiębiorstwa ˝Polskie Koleje Państwowe˝. Szczegółowe zasady tworzenia i organizacji służby medycyny pracy zawiera projekt rozporządzenia ministra transportu i gospodarki morskiej. Przewidziano w nim, że służbę medycyny pracy PKP stanowią lekarze, pielęgniarki, psycholodzy pracy i inne osoby posiadające kwalifikacje zawodowe do wykonywania zadań tej służby, zatrudnieni we właściwych jednostkach organizacyjnych PKP. Kolejowy Zakład Medycyny Pracy, znajdujący się w fazie organizacji, przejmuje z poszczególnych obwodów lecznictwa kolejowego zadania z zakresu doboru zawodowego gwarantującego bezpieczeństwo ruchu kolejowego w części zależnej od stanu zdrowia pracowników, dostosowując do potrzeb przedsiębiorstwa zakres zadaniowy, liczbę i lokalizację komórek organizacyjnych, w tym także określając potrzeby kadrowe i sprzętowe. Liczba przychodni badań profilaktycznych jest ustalana z uwzględnieniem liczby pracowników PKP zatrudnionych w jednostkach organizacyjnych objętych działalnością profilaktyczną określonych obszarów, przewidywanej liczby badań profilaktycznych i ich zakresu, a także innych zadań z zakresu medycyny pracy, dostępności oraz konieczności zapewnienia odpowiedniego poziomu świadczeń i racjonalnego gospodarowania środkami finansowymi. Z tego powodu nie przewiduje się, żeby wszystkie przychodnie badań profilaktycznych posiadały gabinety specjalistyczne. Opinie lekarzy specjalistów niezbędne do wydania orzeczenia o zdolności do pracy nie muszą być wydawane przez lekarzy etatowo zatrudnionych w służbie medycyny pracy. Dla potrzeb Kolejowego Zakładu Medycyny Pracy nie tworzy się nowej administracji, bowiem zgodnie ze statutem tej jednostki obsługę kadrową i ekonomiczno-finansową wykonywać będą komórki organizacyjne Dyrekcji Kolejowej Służby Zdrowia. Administracja Dyrekcji KSZ będzie ograniczona do niezbędnego minimum wynikającego z nałożonych obowiązków i zadań. Centrum Naukowe Medycyny Kolejowej oraz Kolejowy Zakład Zaopatrzenia Fermaceutycznego pozostanie nadal w strukturze organizacyjnej Dyrekcji Kolejowej Służby Zdrowia. Proces podziału zadań pomiędzy służby medycyny pracy działające w ramach przedsiębiorstwa PKP a publiczne zakłady opieki zdrowotnej wydzielane z przedsiębiorstwa jest procesem bardzo skomplikowanym, przeprowadzanym bez przerw w działalności jednostek. Wprowadzenie zmian nie spowoduje skutków finansowych w pionie kolejowej służby zdrowia, natomiast powinno dać wymierne korzyści ekonomiczne przedsiębiorstwu w postaci obniżenia kosztów badań profilaktycznych pracowników. Minister Eugeniusz Morawski Warszawa, dnia 4 listopada 1998 r.
Źródło: