Nagłówki

Odpowiedź na interpelację w sprawie rozwoju usług internetowych w Polsce

   Szanowny Panie Marszałku! Nawiązując do interpelacji pani poseł Izabelli Sierakowskiej, pragnę uprzejmie poinformować, że gospodarka elektroniczna, w tym poruszane w interpelacji kwestie związane z rozwojem usług internetowych i budową infrastruktury teleinformatycznej, znajdują się w centrum zainteresowania rządu RP.    Gospodarka elektroniczna stanowi kluczową część strategii rozwoju gospodarczego kraju, a także jest jednym z ważnych elementów budowy społeczeństwa informacyjnego w Polsce. Z uwagi na swój interdyscyplinarny charakter jest przedmiotem wielokierunkowych działań, dotyczących niemal wszystkich obszarów życia społeczno-gospodarczego, w tym edukacji, nauki i rynku pracy.    Należy podkreślić, że elektroniczna gospodarka dla swojego rozwoju potrzebuje w równej mierze zapewnienia szerokiego dostępu do infrastruktury teleinformatycznej, jak i właściwych regulacji prawnych. Rząd podjął już działania zmierzające do usunięcia barier tkwiących w obu tych obszarach.    I. W zakresie budowy infrastruktury teleinformatycznej.    Podstawowe cele i zadania zostały określone w przygotowywanym przez Ministerstwo Łączności, na podstawie przyjętego przez Komisję Europejską programu e-Europe, dokumencie ˝e-Polska - społeczeństwo informacyjne dla wszystkich˝, który obecnie znajduje się w końcowej fazie opracowywania. Jego celem jest stymulacja rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Polsce, wyznaczenie konkretnych działań, dat ich realizacji, organów odpowiedzialnych za wykonanie zadań. W założeniu ramowym dokument ten powinien stać się programem działania dla Polski i w praktyce przyczynić się do rozwoju społeczeństwa informacyjnego w naszym kraju, poprzez:    - ogólny rozwój infrastruktury telekomunikacyjnej,    - tańsze, szybsze i bezpieczne użytkowanie Internetu,    - edukację społeczeństwa.    Proponowana przez panią poseł rozbudowa sieci tanich infostrad telekomunikacyjnych stanowi część programu e-Polska i jest istotna dla naszego kraju w kontekście zapewnienia szerokiego dostępu do Internetu. Należy przy tym pamiętać, że ważną kwestią dla Polski jest nie tylko zapewnienie właściwej infrastruktury telekomunikacyjnej, ale również zagwarantowanie warunków do efektywnego wykorzystania już istniejącej.    Dostęp do Internetu może być zapewniony w następujący sposób:    1) poprzez linie telefonii stacjonarnej, które pozwalają na połączenia poprzez modem,    2) przez telefonię komórkową (WAP - Wireless Application Protocol, GPRS - General Packet Radio Services, UMTS - Universal Mobile Telecommunication System, w przyszłości może nowy standard wirtualnej łączności - 4G),    3) stałe połączenie z Internetem, głównie poprzez telewizję kablową, sieci amatorskie, łącza dzierżawione, radiodostęp i łącza satelitarne.    Tani i szybki dostęp do Internetu nie będzie możliwy bez prowadzenia działań zmierzających do rozwoju wszystkich powyższych dziedzin.    Ad 1. Telefonia stacjonarna.    Podstawowym zadaniem administracji rządowej jest stymulowanie rozwoju inwestycji w tej branży oraz doprowadzenie do jak najszybszej liberalizacji sektora. Najważniejsze działania w tym obszarze zmierzać będą w następujących kierunkach:    - zapewnienia zasad rozliczeń między operatorami telekomunikacyjnymi, pozwalających na pełną konkurencję w sektorze,    - zagwarantowania korzystnych zasad rozliczeń między operatorami a dostawcami Internetu,    - ingerencji rządu tylko tam, gdzie będzie to niezbędne (np. gdy ze względu na inne warunki jest możliwa obecność tylko ograniczonej liczby podmiotów, gdy wchodzą w grę kwestie obronności kraju, gdy zagrożona jest efektywna konkurencja). Działania te zostały już podjęte.    Zgodnie z przepisami nowej ustawy ˝Prawo telekomunikacyjne˝, która wejdzie w życie od 1 stycznia 2002 r., działalność gospodarcza polegająca na świadczeniu usług związanych z dostarczeniem dostępu do Internetu będzie podlegać uproszczonym warunkom udzielania zezwoleń lub zgłoszeń.    Głównymi problemami występującymi w telefonii stacjonarnej są ceny połączeń z Internetem oraz połączenia i rozliczenia między dostawcami usług internetowych a operatorami telekomunikacyjnymi. Polska zajmuje jedno z pierwszych miejsc na świecie pod względem wysokości kosztów dostępu do Internetu. Z tego powodu istotne jest kosztowe podejście do rozliczeń oraz uwzględnienie charakterystyki zasad korzystania z Internetu. Ministerstwo Łączności przygotowało już zasady rozliczeń między operatorami telekomunikacyjnymi a dostawcami Internetu.    Kolejny istotny problem, istniejący nie tylko w telefonii stacjonarnej, dotyczy jakości połączeń z Internetem i konieczności wprowadzenia nowych technologii. Połączenia z wykorzystaniem modemów i analogowej linii telefonicznej charakteryzują się niską szybkością transmisji, co jest pewnego rodzaju barierą uniemożliwiającą użytkownikom korzystanie z multimediów i innych nowoczesnych zastosowań Internetu. Rozwiązanem, które spowodowałoby zarówno obniżenie cen, jak i zlikwidowałoby niedogodności związane z niską prędkością transmisji, wydaje się zastosowanie technologii xDSL - Digital Subscription Line (szybkie przesyłanie danych kablami miedzianymi). W chwili obecnej Telekomunikacja Polska SA ma w swojej ofercie oparte na xDSL rozwiązanie nazywane SDI (szybki dostęp do Internetu), jednak nie jest ono dostępne na terenie całego kraju. Operatorzy konkurencyjni oferujący rozwiązania znacznie korzystniejsze napotykają problemy w momencie dzierżawienia od TP SA pętli abonenckich. Problem uwolnienia lokalnych pętli abonenckich wydaje się kluczowy w kontekście wprowadzenia na rynek w szerokim zakresie technologii xDSL.    Ad 2. Telefonia komórkowa.    Ostatnie lata przyniosły bardzo dynamiczny rozwój telefonii komórkowej. W chwili obecnej coraz szerzej wprowadzany jest przez operatorów dostęp do Internetu przy wykorzystaniu protokołu WAP, który - choć istotny - jest raczej rozwiązaniem przejściowym i w przyszłości zostanie zastąpiony przez nowe technologie. Należy się spodziewać wzrostu zainteresowania abonentów komórkowych Internetem, zwłaszcza w chwili wprowadzenia telefonii komórkowej tzw. wzbogaconej drugiej generacji (zwłaszcza bazującej na standardach GPRS i EDGE - Enhance Data rates for Global Evolution) oraz trzeciej generacji (UMTS). Pozwoli to na szybki dostęp do sieci przy wykorzystaniu telefonu komórkowego, co przy stale malejących cenach za korzystanie z telefonów komórkowych może okazać się alternatywą w stosunku do dotychczasowych rozwiązań.    Mając na względzie przyszły rozwój Internetu - w tym opartego na wykorzystywaniu telefonii komórkowej - a także kierunki rozwoju sieci na świecie, należy pamiętać o stale zwiększającym się zapotrzebowaniu na numery IP - Internet Protocol (unikatowy numer identyfikacyjny każdego komputera podłączonego do sieci), co wiąże się z koniecznością przejścia na IP w wersji 6 lub zastosowania innych rozwiązań pozwalających na zwiększenie ilości potencjalnych numerów IP. Ponadto należy mieć na uwadze przewidywany znaczny wzrost ruchu w sieci, którego obsłużenie może wymagać wydajniejszych technologii budowy sieci pakietowych.    Rola rządu w rozwoju telefonii komórkowej powinna polegać przede wszystkim na stymulowaniu prowadzonych inwestycji oraz zapewnieniu warunków efektywnej konkurencji.    Ad 3. Stałe połączenia z Internetem    Zapewnienie dostępu do Internetu za pomocą stałych łączy może być oparte na łączach naziemnych lub radiowych dedykowanych. Połączenia takie dają najlepszą szybkość przesyłania danych oraz gwarantują stały koszt dostępu do Internetu, co zachęca użytkowników do częstego korzystania z nowego medium.    Należy podkreślić, że zadaniem rządu w tej dziedzinie powinno być stałe monitorowanie rynku i ingerowanie wyłącznie tam, gdzie jest to niezbędne dla zapewnienia efektywnej konkurencji w sektorze teleinformatycznym oraz stymulowania inwestycji w tej branży, a także zapewnienia niskich kosztów korzystania z Internetu.    Rozwój usług internetowych, jak również inwestowanie w infostrady informatyczne powinno podlegać mechanizmom rynkowym, wspieranym jednakże przez pewne działania stymulacyjne rządu, takie jak np.: zwolnienia podatkowe dla przedsiębiorców inwestujących w infrastrukturę teleinformatyczną, zapewnienie uczciwej konkurencji w sektorze czy zagwarantowanie właściwego otoczenia prawnego.    Uprzejmie informuję pana marszałka, że niezależnie od przedstawionych wyżej prac prowadzonych w Ministerstwie Łączności działania w obszarze infrastruktury informatycznej, ograniczone do potrzeb nauki, prowadzone są w Komitecie Badań Naukowych. Komitet Badań Naukowych wspiera rozwój infrastruktury informatycznej dla środowisk naukowego, realizując kolejne programy w tym zakresie. W 1993 r. komitet przyjął ˝Strategię KBN w zakresie rozwoju informatyki dla polskich środowisk naukowych˝, a w 1995 r. ˝Program rozwoju infrastruktury informatycznej dla polskich środowisk naukowych˝. Na dofinansowanie zadań objętych powyższymi programami Komitet Badań Naukowych w latach 1991-1999 przeznaczył łącznie prawie 465 mln zł.    W okresie tym stworzono:    - dwie działające sieci rozległe - Naukowa i Akademicka Sieć Komputerowa (NASK) i sieć POL-34 (jako porozumienie MAN-ów), której operatorem jest Poznańskie Centrum Superkomputerowo-Sieciowe,    - 22 sieci miejskie (MAN),    - 5 centrów komputerów dużej mocy obliczeniowej (KDM) w Warszawie, Krakowie, Poznaniu, Gdańsku i Wrocławiu),    - kilkaset lokalnych sieci komputerowych w jednostkach naukowych w całej Polsce.    Obecnie jednostki naukowe korzystają z łącza zagranicznego sieci POL-34 z Poznania do Frankfurtu nad Menem o przepustowości 45 Mbit/s, z czego 24 Mbit/s to łącze do Stanów Zjednoczonych, a pozostałe 21 Mbit/s - do europejskiej sieci TEN-155. Większość sieci MAN posiada koncesje operatorskie, co pozwala na świadczenie usługi transmisji danych dla dowolnych klientów we własnym regionie. Główne ośrodki połączone są łączami o przepustowości 34 Mbit/s. Pragnę podkreślić, że w miarę wolnych mocy przesyłowych miejskie sieci komputerowe są wykorzystywane na zasadach komercyjnych również przez innych użytkowników spoza środowiska naukowego.    W bieżącym roku Komitet Badań Naukowych kończy realizację ˝Programu rozwoju infrastruktury informatycznej dla polskich środowisk naukowych˝ z 1995 r. i przystępuje do realizacji programu PIONIER na lata 2001-2005 pod nazwą ˝Polski Internet optyczny - zaawansowane aplikacje, usługi i technologie dla społeczeństwa informacyjnego˝.    Główne cele nowego programu, to:    - dalszy rozwój łączności komputerowej dla środowiska naukowego,    - rozwój usług sieciowych,    - aplikacje z zakresu zastosowania technologii informatycznych w wybranych obszarach, takich jak: telekomunikacja, nauki obliczeniowe, wspomaganie nauczania dostępem do Internetu, nauczanie zdalne, systemy informacji przestrzennej, systemy zarządzania zasobami środowiska, telemedycyna i systemy pracy grupowej.    Powyższe cele, podobnie jak w latach poprzednich, mają być realizowane przez konsorcja naukowe z udziałem podmiotów gospodarczych i organów administracji państwowej. Rząd RP będzie dofinansowywał realizację programu w ramach środków przeznaczonych na naukę.    II. W zakresie stworzenia ram pranych do rozwoju i funkcjonowania gospodarki elektronicznej.    Doceniając wagę problematyki prawnej, prezes Rady Ministrów powołał w maju 1999 r. Międzyresortowy Zespół do spraw handlu metodami elektronicznymi, który dokonał przeglądu obowiązującego stanu prawnego oraz wskazał kierunki koniecznych zmian prawnych w celu zapewnienia rozwoju umów zawieranych za pomocą nowoczesnych technologii teleinformatycznych. Opracowany przez ten zespół ˝Program prac legislacyjnych rządu w zakresie handlu metodami elektronicznymi na lata 2000-2002˝ został zatwierdzony przez Radę Ministrów w lipcu tego roku i stał się oficjalnym dokumentem rządowym.    Za zadania prawne o kluczowym znaczeniu dla rozwoju gospodarki elektronicznej uznano te, które wiążą się z zapewnieniem bezpieczeństwa i poufności transakcji. Jeszcze w tym roku przygotowany zostanie projekt ustawy o podpisie elektronicznym, który otworzy pole dla powszechnego dokonywania elektronicznych czynności prawnych i zagwarantuje bezpieczeństwo i poufność zawieranych transakcji.    Wprowadzono też zostaną przepisy zrównujące skutki prawne podpisu elektronicznego z podpisem odręcznym oraz dopuszczające dokumenty elektroniczne jako środki dowodowe w postępowaniach prawnych, z wyjątkiem tych nielicznych czynności prawnych, w odniesieniu do których obowiązujące przepisy wymagają szczególnej formy składania oświadczenia woli (np. akt notarialny).    Równolegle trwają prace nad nowelizacją przepisów Kodeksu cywilnego w zakresie dotyczącym składania oświadczeń woli oraz miejsca i chwili zawarcia umowy przy pomocy technologii teleinformatycznych. Przyjmując sprawozdanie z prac zespołu, na posiedzeniu w dniu 11 lipca 2000 r. Rada Ministrów zaakceptowała jednocześnie rekomendację Komitetu Ekonomicznego Rady Ministrów dotyczącą konieczności kontynuowania prac zespołu, jednakże pod inną nazwą i ze zmienionymi zadaniami. Do zadań nowego zespołu należeć będzie przede wszystkim koordynowanie przygotowania przez właściwych ministrów projektów założeń regulacji prawnych w dziedzinie gospodarki elektronicznej, określonych w programie prac legislacyjnych rządu, o którym mowa wyżej. W skład zespołu wejdą przedstawiciele resortów odpowiedzialnych za tę tematykę, jak też reprezentanci środowisk akademickich i biznesu.    Koncentrując się na tak szeroko zakrojonych działaniach ustawodawczych, rząd ma świadomość, że zbudowane w ten sposób ramy prawne służące rozwojowi gospodarki elektronicznej będą miały podstawowe znaczenie dla tempa wzrostu całej polskiej gospodarki, a także podniesienia konkurencyjności polskich przedsiębiorstw.    Przedstawiając powyższe, pragnę dodać, że Komitet Badań Naukowych wspólnie z Ministerstwem Łączności opracował dokument pt. ˝Cele i kierunki rozwoju społeczeństwa informacyjnego w Polsce˝, który stanowić będzie podstawę do przygotowania strategii rozwoju technik informatycznych i ich zastosowań. Celem dokumentu jest nadanie odpowiedniej rangi sprawom związanym z przekształcaniem się społeczeństwa polskiego ze społeczeństwa przemysłowego w społeczeństwo informacyjne i wskazanie działań, które muszą zostać podjęte w tym zakresie przez administrację rządową,    Główne problemy poruszane w dokumencie to:    - zapewnienie powszechnego dostępu do informacji oraz edukacji informatycznej,    - opracowanie czytelnych przepisów umożliwiających bezpieczne stosowanie technik informatycznych przez społeczeństwo (walka z przestępczością teleinformatyczną, zapewnienie ochrony danych osobowych),    - wprowadzenie technik teleinformatycznych w życie publiczne (informtyzacja administracji, zamówienia publiczne on line itp.) i wspieranie ich społecznych zastosowań (np. w nauce i kulturze).    Obecnie dokument jest przedmiotem uzgodnień międzyresortowych i w najbliższym czasie zostanie przedstawiony do akceptacji Komitetowi Społecznemu Rady Ministrów oraz Radzie Ministrów, a do końca listopada br. zostanie przekazany do Sejmu RP.    Należy podkreślić, że stworzenie narodowej strategii rozwoju społeczeństwa informacyjnego jest zadaniem niezwykle trudnym ze względu na interdyscyplinarność i rozległość tematyki. Podstawą do jej powstania musi być gruntowna i wszechstronna analiza potrzeb w zakresie dostępu do informacji dla celów gospodarczych, społecznych oraz szeroko rozumianego bezpieczeństwa państwa. W oparciu o wyniki tej analizy możliwe będzie oszacowanie koniecznych nakładów i określenie zadań priorytetowych. W strategii budowy społeczeństwa informacyjnego rząd zakłada, że zostanie ono ukształtowane głównie siłami rynkowymi.    Zadaniem administracji rządowej natomiast będzie stworzenie odpowiednich mechanizmów ekonomicznych, prawnych i administracyjnych w celu zagwarantowania powszechnego dostępu do informacji, zapewnienia uczciwej konkurencji, umożliwienia korzystania zainteresowanym podmiotom z istniejących i przyszłych możliwości zastosowań teleinformatyki, jak również wspieranie nowych rozwiązań w sferze techniki i organizacji pracy. Do realizacji tych zadań niezbędna jest ścisła i sprawna współpraca organów władzy ustawodawczej i wykonawczej.    Z wyrazami szacunku    Podsekretarz stanu    Jerzy Eysymontt    Warszawa, dnia 3 listopada 2000 r.