Nagłówki

Odpowiedź na interpelację w sprawie używania uranu w pociskach przeciwczołgowych przez wojska NATO

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację pana posła Stanisława Steca dotyczącą używania amunicji z rdzeniem uranowym przez wojska NATO, przekazaną pismem SPS-0202-5527/01 z dnia 18 stycznia 2001 r., uprzejmie przedstawiam, co następuje:    1. Kwestia stosowania amunicji zawierającej zubożony uran (która w świetle prawa międzynarodowego jest bronią legalną) oraz skutków jej użycia była w ostatnich latach tematem badań przeprowadzonych przez szereg międzynarodowych instytucji i państw, w tym Międzynarodową Organizację Zdrowia (WHO), Program Środowiskowy Organizacji Narodów Zjednoczonych (UNEP) oraz służby medyczne Departamentu Obrony USA. Bezpośrednią przyczyną tych działań były doniesienia o niewyjaśnionych przypadkach zachorowań (m.in. na nowotwory) wśród żołnierzy, którzy uczestniczyli w wojnie w Zatoce Perskiej, jak i w operacjach pokojowych w Europie Południowo-Wschodniej (kwestia tzw. ˝syndromu bałkańskiego˝).    Dotychczasowe wyniki prowadzonych niezależnie badań stwierdzają, że nie ma związku między użyciem amunicji ze zubożonym uranem a zaobserwowanymi przypadkami zachorowań. Według informacji ekspertów zubożony uran, o 40% mniej promieniotwórczy od uranu występującego niemal powszechnie w środowisku naturalnym, stanowi jedynie bardzo ograniczone zagrożenie dla zdrowia ludzi (zarówno dla żołnierzy, jak i ludności cywilnej) związane nie tyle z emitowanym przezeń promieniowaniem, co z przynależnością uranu do grupy metali ciężkich. Obecnie trwają prace nad dalszymi, pogłębionymi analizami, które powinny ostatecznie rozwiać wątpliwości związane z tą kwestią.    2. Problem użycia pocisków ze zubożonym uranem kilkakrotnie był przedmiotem posiedzeń organów wojskowych Sojuszu Północnoatlantyckiego w 1999 r. i 2000 r. Sojusz wspomagał prace Programu Środowiskowego ONZ w Kosowie, dostarczając niezbędnych informacji o miejscach, w których dokonano ataków z użyciem przedmiotowej broni.    10 stycznia br. omawiana kwestia była tematem posiedzenia Rady Północnoatlantyckiej NATO. W wydanym po spotkaniu oświadczeniu sekretarz generalny NATO Lord G. Robertson poinformował, że Sojusz zadecydował o powołaniu specjalnego komitetu ad hoc ds. zubożonego uranu (AHCDU), mającego za zadanie koordynację w wymianie danych i rezultatów badań dotyczących skutków stosowania wspomnianej broni dla państw zaangażowanych w operacje NATO na obszarze Europy Południowo-Wschodniej, oraz o zwołaniu posiedzenia Komitetu Szefów Służb Medycznych państw NATO (COMEDS).    Dotychczasowe efekty prac wymienionych komitetów wykluczają związek między zubożonym uranem w pociskach a występującymi przypadkami schorzeń wśród żołnierzy służących na Bałkanach. Stwierdzają też brak wzrostu liczby zachorowań we wspomnianej grupie osób w porównaniu do średniej właściwej dla żołnierzy pozostających w swoich macierzystych jednostkach. Uzgodniono jednak, że prace nad wyjaśnieniem tej sprawy będą kontynuowane i w tym celu zostaną przeprowadzone dalsze badania porównawcze.    3. Przedstawiciele Polski aktywnie uczestniczyli i uczestniczą we wszystkich spotkaniach, w tym struktur Sojuszu Północnoatlantyckiego, na których podnoszona była kwestia użycia pocisków zawierających zubożony uran. Ponadto Ministerstwo Obrony Narodowej podjęło decyzję o wysłaniu w dniach 5-9 stycznia br. w rejon stacjonowania i działania polskich żołnierzy i policjantów w Kosowie specjalnej komisji złożonej z wojskowych ekspertów chemicznych i medycznych.    W badanych rejonach nie wykryto skażeń chemicznych i promieniotwórczych powyżej tła naturalnego. Nie stwierdzono również żadnych czynników środowiskowych mogących stanowić zagrożenie dla zdrowia i życia polskich żołnierzy, jak i ludności cywilnej. Przedstawiciele służb medycznych MON podkreślili również, że w wojsku polskim nie zanotowano wzrostu zachorowań w związku ze służbą na Bałkanach. Wyniki te są zbieżne z opiniami polskich ekspertów z Państwowej Agencji Atomistyki oraz Instytutu Chemii i Techniki Jądrowej, którzy negują szkodliwość zubożonego uranu dla zdrowia żołnierzy, ludności cywilnej i środowiska naturalnego.    Zgodnie z informacjami przekazanymi przez resort obrony narodowej szczegółowy raport zawierający wyniki prac komisji winien być przedstawiony w najbliższych dniach.    Podsumowując, chciałbym podkreślić, że rząd traktuje podnoszony przez pana posła problem bardzo poważnie. Mamy nadzieję, że zweryfikowane, obiektywne rezultaty badań prowadzonych przez społeczność międzynarodową, w tym przez Polskę, pozwolą możliwie szybko wyjaśnić wszelkie wątpliwości związane z tą sprawą, a także uniknąć pochopnych reakcji nieznajdujących uzasadnienia w wynikach dotychczasowych analiz naukowych.    Minister    Władysław Bartoszewski    Warszawa, dnia 8 lutego 2001 r.