Odpowiedź na interpelację w sprawie prowadzonej na terenie całego kraju akcji ˝Leki za grosz˝
Wielce Szanowny Panie Marszałku! W związku z interpelacją Pana Artura Zawiszy, Posła na Sejm RP, przesłaną przy piśmie z dnia 2 czerwca 2005 r. (SPS-0202-10134/05) w sprawie prowadzonej przez niektóre apteki akcji ˝leki za grosz˝, przesyłam uprzejmie informacje w tej sprawie. Regulacje prawne zagadnień związanych z refundacją leków i wyrobów medycznych są zawarte w ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. nr 210 z późn. zm.) i w ustawie z dnia 5 lipca 2001 r. o cenach (Dz. U. nr 97 z późn. zm.). Wymagania dotyczące reklamy produktów leczniczych oraz obrotu produktami leczniczymi regulują przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne (Dz. U. nr 126 z późn. zm.). Zgodnie z przepisami ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych Minister Zdrowia, wypełniając delegację art. 36 i 37 cytowanej ustawy, po zasięgnięciu opinii Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, Naczelnej Rady Lekarskiej i Naczelnej Rady Aptekarskiej, określa w drodze rozporządzenia wykaz leków podstawowych i uzupełniających, wykaz niektórych chorób oraz wykaz leków i wyrobów medycznych, które ze względu na choroby określone w wykazie są przepisywane bezpłatnie, za opłatą ryczałtową lub za częściową odpłatnością. Jednocześnie na podstawie art. 38 ust. 6 wskazanej ustawy Minister Zdrowia po zasięgnięciu opinii Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia, Naczelnej Rady Lekarskiej i Naczelnej Rady Aptekarskiej określa w drodze rozporządzenia limity cen leków posiadających tę samą nazwę międzynarodową oraz leków o różnych nazwach międzynarodowych, ale o podobnym działaniu terapeutycznym, wymienionych w wykazach leków podstawowych i uzupełniających, a także w wykazie chorób przewlekłych. Na podstawie art. 5 ust. 4 ustawy o cenach minister właściwy do spraw zdrowia, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych, ustala, w drodze rozporządzenia, ceny urzędowe, hurtowe i detaliczne, na produkty lecznicze i wyroby medyczne, objęte na podstawie ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej wykazami leków refundowanych. Wyjaśnić należy, że istniejące marże i ceny urzędowe, hurtowe i detaliczne mają charakter marż i cen maksymalnych, a nie ściśle określonych (sztywnych), w związku z czym ceny urzędowe na leki z wykazów leków refundowanych mogą być obecnie obniżane, przy czym nie mogą być przekroczone. Niezależnie od obniżenia ceny urzędowej przez hurtownie lub sieci aptek, Narodowy Fundusz Zdrowia refunduje koszty wydania leków do wysokości ustalonego limitu ceny. Sprzedaż leków refundowanych po cenach niższych od cen urzędowych, ustalonych jako maksymalne w rozporządzeniu wydanym na podstawie upoważnienia wynikającego z ustawy z dnia 5 lipca 2001 r. o cenach, nie narusza przepisów tej ustawy. Oznacza to, że na gruncie aktualnej ustawy o cenach jest możliwa konkurencja cenowa pomiędzy dystrybutorami leków. W związku z możliwością zaistnienia nieprawidłowości w rozliczeniach podatkowych dotyczących stosowania ˝promocyjnych˝ cen na leki problem ten został przekazany do Ministerstwa Finansów, Centrali Narodowego Funduszu Zdrowia oraz Głównego Inspektora Farmaceutycznego z prośbą o informacje, czy podjęte zostały działania mające na celu rozwiązanie powyższych problemów. Problem promocji związanych ze sprzedażą produktów leczniczych dla pacjentów w aptekach był już wielokrotnie analizowany w toku postępowań wyjaśniających, prowadzonych w Głównym Inspektoracie Farmaceutycznym z udziałem Departamentu Prawnego Ministerstwa Zdrowia oraz we współpracy z Urzędem Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Kwestia ta występuje zwykle jako element tzw. programów lojalnościowych, realizowanych przez wybrane apteki we współpracy z hurtowniami farmaceutycznymi w formie obniżek cenowych na wybrane produkty lecznicze, oferowanych przez niektóre apteki. Ponieważ działania te mają charakter marketingowy, podjęcie ewentualnych kroków uzależnione jest zasadniczo od stwierdzenia naruszenia przepisów ustawy Prawo farmaceutyczne, regulujących zasady prowadzenia reklamy produktów leczniczych oraz ewentualnie, w przypadku podejrzeń o naruszenie przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, od wyników postępowania prowadzonego przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Należy jednocześnie zaznaczyć, że działalność polegająca na prowadzeniu reklamy produktów leczniczych w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. Prawo farmaceutyczne podlega stałemu monitoringowi sprawowanemu przez Głównego Inspektora Farmaceutycznego, który w przypadku stwierdzenia naruszeń przepisów posiada stosowne uprawnienia ustawowe umożliwiające podjęcie kroków nadzorczych, zmierzających do ich zaprzestania. Przekazując powyższe, pragnę poinformować, iż zakończone zostały prace grupy ekspertów do spraw zmian w systemie refundacji w Polsce. Efektem jest opracowanie ˝Założeń kierunków zmian w systemie refundacji leków w Polsce˝, które zawierają m. in.: propozycje wprowadzenia sztywnych cen urzędowych zbytu oraz sztywnych urzędowych degresywnych marż hurtowych i detalicznych na wszystkie produkty lecznicze refundowane ze środków publicznych. Przyjęcie tego rozwiązania spowoduje, że w każdej aptece będzie obowiązywać ta sama cena leku refundowanego, a tym samym uniemożliwione będą przedmiotowe działania marketingowe. Omawiany dokument został przedstawiony do szerokich konsultacji społecznych na temat proponowanych rozwiązań w systemie refundacji. Z wyrazami szacunku Podsekretarz stanu Janusz Opolski Warszawa, dnia 22 lipca 2005 r.
Źródło: