Odpowiedź na interpelację w sprawie wykładni art. 26 ust. 3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, stosowanej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych
Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację pana posła Bolesława Piechy, przekazaną z pismem pana marszałka, z dnia 11 kwietnia 2003 r., znak: SPS-0202-3397/03, w sprawie regulacji art. 26 ust. 3 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (DzU nr 199, poz. 1673, z późn. zm.), uprzejmie informuję. Jak wiadomo - począwszy od dnia 1 stycznia 2003 r. ogólnie obowiązujące przepisy dotyczące zawieszania i zmniejszania świadczeń w związku z osiąganiem przychodów objęły również renty z tytułu niezdolności do pracy oraz renty rodzinne z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych, przysługujące na podstawie powołanej wyżej ustawy. Na gruncie aktualnie obowiązujących przepisów - o czym stanowi art. 26 ustawy - nadal jest możliwe pobieranie półtorakrotnego świadczenia (tj. jednego świadczenia w pełnej wysokości, a drugiego w połowie), jednakże gwarancja ta dotyczy wyłącznie osoby nieosiągającej przychodu - bez względu na wysokość tego przychodu. Osoba osiągająca przychód - bez względu na jego wysokość - może pobierać tylko jedno, wskazane przez siebie świadczenie. To wybrane świadczenie podlega rygorom zawieszalności na ogólnych zasadach, tj. ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. To wybrane świadczenie (emerytura lub renta) nie ulega zawieszeniu ani zmniejszeniu w związku z osiąganym przychodem, jeżeli osoba uprawniona do emerytury ukończyła 60 lat (kobieta) i 65 lat (mężczyzna). Oznacza to, że takie osoby mogą pobierać świadczenie w pełnej wysokości bez względu na wysokość przychodu. Zasada ta nie będzie stosowana, a prawo do emerytury ulegnie zawieszeniu bez względu na wysokość uzyskiwanego przychodu, jeżeli przychód ten jest uzyskiwany z tytułu zatrudnienia kontynuowanego bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy z pracodawcą, na rzecz którego była wykonywana praca przed dniem nabycia prawa do emerytury, ustalonym w decyzji organu rentowego. Zasada ta, obowiązująca od dnia 1 lipca 2000 r. i zapisana w powołanym przez pana posła art. 103 ust. 2a ustawy o emeryturach i rentach z FUS oznacza, że nikt nie może pobierać emerytury bez uprzedniego rozwiązania stosunku pracy, również te osoby, które osiągnęły wiek 60 lat (kobieta) i 65 lat (mężczyzna). Pragnę poinformować pana posła, że regulacja zawarta w art. 26 ust. 3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych nie była przedmiotem rozbieżności na etapie prac legislacyjnych, a intencja ustawodawcy w powołanej materii nie budziła wątpliwości. W tej sytuacji nie znajduję podstaw ani potrzeby kierowania zapytania w tych sprawach do Sądu Najwyższego. Nie podzielam również poglądu pana posła w kwestii naruszenia zasady praw nabytych i zaufania obywatela wobec państwa. Pragnę zauważyć, że temat ten był już przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego. Trybunał, między innymi w orzeczeniu z 11 lutego 1992 r. (sygn. akt. K 14/91), stwierdził, że na gruncie reguł konstytucyjnych dopuszczalne jest co do zasady ograniczenie prawa do uzyskania świadczeń emerytalno-rentowych w sytuacji uzyskiwania innych dochodów. Trybunał uznał również, iż ustawodawca posiada swobodę w określaniu konkretnych przesłanek zawieszania lub ograniczania świadczeń emerytalno-rentowych przez osoby uzyskujące dodatkowy dochód lub wynagrodzenie. Pragnę też zaznaczyć, że kwestia zawieszania i ograniczania pobierania świadczeń wypadkowych z powodu uzyskiwania przychodów była wielokrotnie przedmiotem rozważań i dyskusji, w tym w Trójstronnej Komisji ds. Społeczno-Gospodarczych i komisjach sejmowych. Sejm, wprowadzając w systemie ubezpieczenia wypadkowego ogólne zasady zawieszania i zmniejszania świadczeń, wyszedł z założenia, że o ile należy utrzymać odpowiednie preferencje w zakresie nabywania prawa do świadczeń i ich wysokości, o tyle rodzaj uprawnienia do świadczenia rentowego nie powinien wpływać na sposób traktowania poszczególnych rencistów w zakresie możliwości łączenia pobierania świadczeń z uzyskiwaniem przychodów z pracy lub innej działalności zarobkowej. Rozwiązanie to zyskało wcześniej aprobatę partnerów społecznych (związków zawodowych i pracodawców), wyrażoną w uchwale nr 4 z dnia 25 kwietnia 2002 r. Komisji Trójstronnej. W dyskusji nad przyjęciem w całości projektu ustawy w brzmieniu proponowanym przez Komisję Nadzwyczajną Sejmu nie zgłoszono poprawek i wniosków mniejszości. W ostatecznym głosowaniu za ustawą opowiedziało się 361 posłów, przeciw głosowało 4 posłów, a 3 posłów wstrzymało się od głosu. Z poważaniem Sekretarz stanu Jolanta Banach Warszawa, dnia 5 maja 2003 r.
Źródło: