Odpowiedź na interpelację w sprawie nieprawidłowości w funkcjonowaniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na interpelację pana posła Zdzisława Jankowskiego skierowaną do prezesa Rady Ministrów przy piśmie pana marszałka, znak: SPS-0202-3586/03, przekazaną do mnie przez szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów pismem z dnia 9 maja 2003 r., znak: DSP 4401-3626/03, w sprawie nieprawidłowości w funkcjonowaniu Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, uprzejmie informuję, że problemy poruszone w interpelacji były przedmiotem kontroli przeprowadzonych przez ministerstwo w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w marcu i kwietniu 2003 r. w zakresie stanu prac nad wdrożeniem Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli - IACS. Odnosząc się do poruszonych w interpelacji problemów oraz pytań pana posła, uprzejmie informuję, co następuje. 1. W wyniku zmian w umowie zawartej z firmą Hewlett Packard w drodze Aneksu - Porozumienia z dnia 12 marca 2002 r. zadania, które miała wykonać wskazana firma w zakresie budowy części nieinformatycznej ZSZiK IACS realizuje agencja. Jednakże w ramach budowy części nieinformatycznej HP nie miała zajmować się zapewnieniem lokali, ich modernizacją, remontami, itp. Od początku i nadal zadanie to należy do obowiązków ARiMR. 2. Ze względu na konieczność pozyskania dużej ilości (314) biur powiatowych oraz bardzo napięty harmonogram prac nad realizacją powyższego procesu, jak również zobowiązań kontraktacyjnych, po przeprowadzeniu analizy możliwości i sposobów pozyskania lokali na potrzeby biur powiatowych, prezes agencji podjął decyzję, że wszystkie lokale zostaną pozyskane w trybie zamówienia z wolnej ręki na podstawie art. 71 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 10 czerwca 1994 r. o zamówieniach publicznych (DzU nr 119/1998, poz. 773, z późn. zm.). Umowy najmu lokali na potrzeby wszystkich biur powiatowych agencji zostały zawarte w trybie zamówienia publicznego z wolnej ręki i żeby koszt najmu nie przekroczył 20 000 euro, w wielu przypadkach na krótkie okresy, np. we Wrocławiu - 8 miesięcy, w Garwolinie, Brzozowie i Przeworsku - 10 miesięcy, w Lipsku - 11 miesięcy, w Kutnie - 12 miesięcy itp. Średni okres najmu lokalu biura powiatowego w skali kraju wynosił 26 miesięcy. W niektórych przypadkach umowy zostały zawarte na dłuższe okresy, np. w Miechowie - 120 miesięcy, w Krakowie i Opolu - 108 miesięcy itp. Lokalne pozyskane na potrzeby oddziałów regionalnych agencji zostały również pozyskane w trybie zamówienia publicznego z wolnej ręki, lecz w tym przypadku agencja uzyskała zatwierdzenie tego trybu zamówienia publicznego przez prezesa Urzędu Zamówień Publicznych. Agencja uzyskała również zgodę prezesa Urzędu Zamówień Publicznych na zawarcie umów najmu dla oddziałów regionalnych na okres 9 lat. Agencja ze względu na pilną konieczność udostępnienia lokali do prac instalacyjnych firmie HP oraz obowiązujący harmonogram nie miała możliwości prowadzenia jednocześnie ponad 300 postępowań przetargowych i dlatego zdecydowano się skorzystać z powyższego rozwiązania dopuszczonego ustawą. 3. Koszt najmu lokalu dla Biura Powiatowego w Stalowej Woli przekroczył poziom 20 000 euro, co wymagało zatwierdzenia przez prezesa Urzędu Zamówień Publicznych zastosowania trybu z wolnej ręki. Udzielenie zamówienia bez takiego zatwierdzenia stanowiło naruszenie art. 71 ust. 1a ustawy z dnia 10 czerwca 1994 r. o zamówieniach publicznych. 4. Najem lokali na potrzeby ARiMR na okresy krótkoterminowe należy ocenić jako nieperspektywiczny, ponieważ została stworzona groźba poniesienia przez agencję strat w przypadku niewyrażenia zgody przez wynajmujących na przedłużenie wynajmu, a w umowach najmu nie ma zapisów zabezpieczających w takich przypadkach interesy agencji. Według informacji agencji przed rozpoczęciem procesu pozyskiwania lokali prezes ARiMR zwrócił się do starostów z prośbą o wskazanie lokalizacji, które mogłyby być wykorzystane na biura terenowe agencji. Przy wyborze preferowane były lokale stanowiące własność skarbu państwa, samorządu terytorialnego i organizacji społecznych. W celu przedłużenia umów najmu agencja każdorazowo występować będzie z wnioskiem do prezesa Urzędu Zamówień Publicznych o udzielenie stosownej zgody. Zawarte dotychczas umowy najmu w części pozwalają na dokonywanie odliczeń poniesionych przez ARiMR nakładów. Dodatkowo, mając na uwadze zabezpieczenie interesów ARiMR, została uruchomiona procedura wystąpienia do prezesa Urzędu Zamówień Publicznych o wyrażenie zgody na zawarcie umów ˝z wolnej ręki˝ na lokale biur powiatowych na okres 9 lat. Pozwoli to na podpisanie długoterminowych umów i dalszą procedurę związaną z odliczaniem poniesionych przez agencję kosztów związanych z adaptacją. Działania mające na celu pełne zabezpieczenie interesów ARiMR są tym bardziej konieczne, że remonty i adaptacja lokali na siedziby biur agencji zaangażowały znaczne środki finansowe. 5. Od 2002 r. ministerstwo przeprowadziło w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa kontrole dotyczące postępów w budowie ZSZiK IACS. Kontrole te dotyczyły: 1) sposobu wykorzystania doświadczeń zdobytych na obiektach pilotażowych w woj. warmińsko-mazurskim i podkarpackim w budowie rejestru gospodarstw rolnych w kraju, 2) stanu zaawansowania prac w zakresie budowy i wdrożenia systemu identyfikacji i rejestracji bydła, 3) prawidłowości procesu powierzania podmiotom zewnętrznym wykonania niektórych czynności technicznych związanych z założeniem rejestru gospodarstw rolnych, 4) postępu prac w zakresie tworzenia biur regionalnych i powiatowych IACS, 5) postępu prac w tworzeniu krajowego systemu ewidencji gospodarstw rolnych. Wymienione kontrole dotyczyły realizacji przez agencję zadań o charakterze merytorycznym, a ich wyniki i zebrane szczegółowe informacje posłużyły ministerstwu do oceny działań agencji oraz formułowania wniosków i zaleceń korygujących jej działalność. Kontrole przeprowadzane w bieżącym roku biorą również pod uwagę stronę finansową realizowanych przez agencję zadań. 6. Pragnę poinformować pana posła, że formy sprawowania przez ministerstwo nadzoru nad Agencją Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, w tym przeprowadzane kontrole, mają charakter merytoryczny. Działania te wynikają z wykonywania przez ministra rolnictwa i rozwoju wsi kompetencji wynikających z obowiązujących przepisów prawa. O przeprowadzeniu kontroli w jednostkach podległych i nadzorowanych decyduje minister rolnictwa i rozwoju wsi, zgodnie z art. 34 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów. Z upoważnienia ministra decyzje takie mogą podejmować również sekretarze i podsekretarze stanu w ministerstwie. Zakres przedmiotowy kontroli jest określany w programie kontroli, który jest przygotowywany przez właściwe departamenty merytoryczne i akceptowany przez ministra łącznie z upoważnieniem do ich przeprowadzenia. Departament i biura ministerstwa oraz gabinet polityczny mogą występować do ministra ze stosownymi wnioskami, w tym również dotyczącymi przeprowadzenia kontroli w jednostkach podległych i nadzorowanych. Jest to jeden z elementów funkcjonowania ministerstwa. W zależności od potrzeb przeprowadzanie kontroli będzie kontynuowane. 7. Uprzejmie informuję pana posła, że w związku z zaistniałą sytuacją stwarzającą ryzyko pogłębienia trudności występujących w pracach nad przygotowaniem i wdrożeniem Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli - IACS prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa został zobowiązany do podjęcia niżej określonych działań: 1) usunięcia nieprawidłowości oraz podjęcia działań mających na celu zracjonalizowanie wydatków związanych z wprowadzeniem systemu IACS, przy zapewnieniu sprawnego prowadzenia prac przygotowawczych, 2) zapewnienia właściwego spożytkowania wysokich kosztów poniesionych przez agencję na remonty i adaptację lokali wynajętych na potrzeby biur powiatowych oraz krótkie okresy obowiązywania umów najmu, 3) wyjaśnienia przyczyn naruszania ustawy z dnia 10 czerwca 1994 r. o zamówieniach publicznych (t.j. DzU z 2002 r. nr 72, poz. 664, z późn. zm.) oraz zapewnienia, żeby w przyszłości nie dochodziło do takich naruszeń, 4) zwiększenia dbałości o interesy agencji przy formułowaniu warunków zamówień publicznych, egzekwowania postanowień umownych w przypadku niewywiązywania się oferenta z zawartych umów oraz zwiększenia nadzoru nad dokumentacją zamówień publicznych. Od dnia 19 marca 2003 r. nastąpiła zmiana na stanowisku prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Nowy prezes agencji podjął intensywne działania w zakresie prac zmierzających do osiągnięcia nadrzędnego celu, którym jest przygotowanie Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli IACS do pracy. Z poważaniem Minister Adam Tański Warszawa, dnia 26 maja 2003 r.
Źródło: