Odpowiedź na interpelację w sprawie potrzeby nowelizacji art. 53 ustawy Prawo geologiczne i górnicze
W związku z otrzymaniem interpelacji Posła na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Pani Marii Nowak (SPS-0202-6893/04), dotyczącej sytuacji zwiazanej z gospodarką przestrzenną gmin śląskich, poniżej przedstawiam wyjaśnienia w tej sprawie. Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 2003 r. Nr 80 poz. 717) weszła w życie z dniem 11 lipca 2003r. Przesądziła ona o ostatecznym wygaśnięciu z dniem 31 grudnia 2003 r. ważności miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, których uchwalenie nastąpiło przed dniem 1 stycznia 1995r. Należy jednak dodać, że przepis ten jest jedynie kontynuacją ustaleń poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym, która wchodząc w życie 1 stycznia 1995 r. zakładała początkowo tylko 5 letni okres ważności ˝starych˝ planów. Ostatecznie okres ten został przedłużony do 9 lat i zakończyłby się również w dniu 31 grudnia 2003 r. Inną, ważną z punktu widzenia poruszonego problemu, regulacją ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jest zasada, obecna również w poprzedniej ustawie z 1994r., dotycząca obowiązkowego zawieszania postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy w odniesieniu do terenów, dla których istnieje obowiązek sporządzenia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Wynika to z przekonania, że dla terenów, dla których taki obowiązek ustanowiono, ustalenie zasad i warunków lokalizacji inwestycji nie powinno odbywać się bez systemowego opracowania planistycznego, jakim jest miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Tereny objęte obowiązkiem sporządzenia planu wskazują odrębne ustawy, w tym m.in. ustawa z dnia 4 lutego 1994r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. 1994r. Nr 27 poz. 96 z późn. zm.), ustanawiająca obowiązek sporządzenia planu miejscowego dla terenu górniczego. Konsekwencje tego ustalenia oraz wygaśnięcia znacznej liczby planów miejscowych w odniesieniu do terenów górniczych, oznaczają zawieszenie możliwości lokalizacji na tych terenach inwestycji budowlanych, do czasu uchwalenia nowych planów. Zasada ta nie dotyczy inwestycji celu publicznego. Jako przedsięwzięcia budowlane o szczególnym znaczeniu dla społeczności lokalnych lub z punktu widzenia interesu regionu lub państwa, mogą one być lokalizowane w trybie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Przepis art. 53 ustawy Prawo geologiczne i górnicze został wprowadzony pierwotnym tekstem ustawy w 1994r. Ograniczenia w lokalizacji inwestycji budowlanych na terenach górniczych, pozostających bez planu miejscowego, nie są więc regulacją nową, wprowadzoną ustawą z 27 marca 2003 r., lecz niezmiennym od 1994r. stanem prawnym. Ponieważ ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie ustanawia bezpośrednio obowiązku sporządzenia planu dla terenu górniczego, a jedynie ustala ograniczenia w lokalizacji zabudowy w odniesieniu do terenów objętych takim obowiązkiem, najbardziej właściwym rozwiązaniem zasygnalizowanego problemu, sugerowanym również przez Prezesa Wyższego Urzędu Górniczego jest, w moim przekonaniu, zmiana ustawy Prawo geologiczne i górnicze, której przedmiot leży jednak w kompetencjach Ministra Środowiska. Zmiana ta mogłaby polegać na zniesieniu obowiązku sporządzania planu dla terenu górniczego, co wymaga merytorycznego rozstrzygnięcia możliwości i zasadności takiego działania. Jest to związane ze specyfiką warunków lokalizacji na terenie górniczym zabudowy. Ustawa Prawo geologiczne i górnicze definiuje ten teren jako przestrzeń objętą przewidywanymi szkodliwymi wpływami robót górniczych zakładu górniczego. Powoduje to, że właśnie na terenach górniczych należy ze szczególną rozwagą kształtować zasady ich zagospodarowania. W świetle powyższych wyjaśnień, odnosząc się bezpośrednio do pytań postawionych przez Panią Poseł, pragnę podkreślić, że ponieważ poprzedni stan prawny (sprzed wejścia w życie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym) także nie zezwalał na wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu górniczego, bez obowiązującego dla niego planu miejscowego, powrót do poprzednich regulacji prawnych (ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym) nie zmieniłby w tym sensie sytuacji gmin posiadających tereny górnicze na swoim obszarze. Chciałbym również poinformować, że z posiadanych przeze mnie informacji wynika, iż propozycja zmiany ustawy prawo geologiczne i górnicze, mająca na celu zniesienie obowiązku sporządzania planów dla terenów górniczych została już zgłoszona przez Wyższy Urząd Górniczy do Ministra Środowiska, jako organu właściwego w sprawach z zakresu regulowanego tą ustawą, w związku z pracami nad jej nowelizacją. W związku z zaistniałą sytuacją dotyczącą gospodarki przestrzennej na terenach górniczych i otrzymywanymi w tej sprawie wystąpieniami, również ze swej strony zasygnalizowałem Panu Ministrowi Śleziakowi powstały problem, w celu wypracowania wspólnego stanowiska, w tym propozycji zmian ustawowych. Podsekretarz stanu Wiesław Szczepański Warszawa, dnia 14 kwietnia 2004 r.
Źródło: