Odpowiedź na interpelację w sprawie zwiększenia kosztów funkcjonowania publicznych placówek służby zdrowia w związku ze wzrostem składek na ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej
Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na pismo Marszałka Sejmu z dnia 8 lutego 2006 r. (znak SPS-023-984/06), przy którym przesłano interpelację Pana Posła Adama Rogackiego w sprawie zwiększenia kosztów funkcjonowania publicznych placówek służby zdrowia w związku ze wzrostem składek na ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej, uprzejmie proszę o przyjęcie następujących wyjaśnień. Na podstawie art. 4 pkt 4 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych (Dz. U. Nr 124, poz. 1152 z późn. zm.) ubezpieczeniami obowiązkowymi, obok wymienionych w pkt. 1-3, są ubezpieczenia wynikające z przepisów odrębnych ustaw lub ratyfikowanych umów międzynarodowych. Oznacza to, że uznanie danego rodzaju ubezpieczenia za obowiązkowe wymaga wprowadzenia obowiązku takiego ubezpieczenia w ustawie. Jednocześnie art. 5 ust. 2 ww. ustawy stanowi, że zakład ubezpieczeń posiadający zezwolenie na wykonywanie działalności ubezpieczeniowej w grupach obejmujących ubezpieczenia obowiązkowe nie może odmówić zawarcia umowy ubezpieczenia obowiązkowego, jeżeli w ramach prowadzonej działalności ubezpieczeniowej zawiera takie ubezpieczenia. Ustawa z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr 91, poz. 408 z późn. zm.) w art. 35 ust. 6 nakłada obowiązek ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej podmiotu, który przyjmuje zamówienie na świadczenia zdrowotne w zakresie przyjętego zamówienia. Podmiotami tymi zgodnie z art. 35 ust. 1 ww. ustawy mogą być: 1. niepubliczny zakład opieki zdrowotnej, w zakresie zadań określonych w statucie tego zakładu; 2. osoba wykonująca zawód medyczny w ramach indywidualnej praktyki lub indywidualnej specjalistycznej praktyki na zasadach określonych w odrębnych przepisach; 3. osoby wykonujące grupową praktykę lekarską i grupową praktykę pielęgniarek, położnych, prowadzące działalność na zasadach określonych w odrębnych przepisach; 4. osoba legitymująca się nabyciem fachowych kwalifikacji do udzielania świadczeń zdrowotnych w określonym zakresie lub w określonej dziedzinie medycyny, która dysponuje lokalem oraz aparaturą i sprzętem medycznym, odpowiadającymi wymaganiom przewidzianym dla zakładów opieki zdrowotnej, oraz spełnia warunki określone w przepisach o działalności gospodarczej. Na podstawie art. 35 ust. 8 ww. ustawy wydane zostało rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 23 września 2004 r. w sprawie obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej podmiotu przyjmującego zamówienie na świadczenia zdrowotne (Dz. U. Nr 283, poz. 2825), które szczegółowo określa zakres obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej ww. podmiotu, termin powstania obowiązku ubezpieczenia oraz minimalną sumę gwarancyjną tego ubezpieczenia. Na podstawie powyższego stwierdzić należy, że wskazane w interpelacji Pana Posła publiczne zakłady opieki zdrowotnej nie należą do grupy podmiotów przyjmujących zamówienie na świadczenia zdrowotne i nie są objęte obowiązkiem ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej. Ponadto zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 października 2005 r. w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej (Dz. U. Nr 197, poz. 1643) - ˝Ogólne warunki umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej˝ świadczeniodawca ponosi odpowiedzialność za udzielanie lub zaniechanie udzielania świadczeń przez osoby przez siebie zatrudnione lub udzielające świadczeń w jego imieniu na innej podstawie niż umowa o pracę, a także osoby, którym udzielanie świadczeń powierzył, oraz odpowiada za szkody powstałe, także u osób trzecich, w związku z udzielaniem lub zaniechaniem udzielania świadczeń. W związku z powyższym umowa o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej może zawierać zastrzeżenie o obowiązku świadczeniodawcy do zawarcia umowy odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone w związku z udzielaniem lub zaniechaniem udzielania świadczeń (§ 4 ust. 1 ww. załącznika). Postanowienia te mają na celu zapewnienie ochrony zarówno dla pacjentów, jak i dla świadczeniodawców. Bezpieczeństwo pacjenta zapewniane jest przez gwarancję, że w wypadku niekorzystnych skutków błędów lub zaniechań spowodowanych przez świadczeniodawcę pacjent ma możliwość ubiegania się o odszkodowanie. Bezpieczeństwo świadczeniodawców zapewniane jest przez gwarancję, że koszty ewentualnego odszkodowania ponoszone będą przez ubezpieczyciela. Ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej publicznych zakładów opieki zdrowotnej mają charakter ubezpieczenia dobrowolnego. Na podstawie przepisów ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej (Dz. U. Nr 124, poz. 1151 z późn. zm.) wysokość składek ubezpieczeniowych ustala zakład ubezpieczeń po dokonaniu oceny ryzyka ubezpieczeniowego. Składkę ubezpieczeniową ustala się w wysokości, która powinna co najmniej zapewnić wykonanie wszystkich zobowiązań z umów ubezpieczenia i pokrycie kosztów wykonywania działalności ubezpieczeniowej zakładu ubezpieczeń. Minister właściwy do spraw zdrowia nie ma możliwości wpływu na ustalanie wysokości przedmiotowych składek. Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o nadzorze ubezpieczeniowym i emerytalnym oraz Rzeczniku Ubezpieczonych (Dz. U. Nr 124, poz. 1153 z późn. zm.) interesy ubezpieczonych reprezentuje Rzecznik Ubezpieczonych. Ponadto uprzejmie informuję, że obecnie w Ministerstwie Zdrowia rozważana jest zmiana charakteru ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej, tak aby uczynić to ubezpieczenie ubezpieczeniem obowiązkowym w rozumieniu przepisów ubezpieczeniowych. Pozwoliłoby to zapewnić, iż samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej zawierające umowy z Narodowym Funduszem Zdrowia miały umowę ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej podobnie jak te podmioty, które obecnie są uregulowane ww. rozporządzeniem Ministra Finansów. Ponadto pragnę poinformować, że wszelkie podejmowane aktualnie przez Ministerstwo Zdrowia działania mają na celu stworzenie takiego systemu ochrony zdrowia, który zapewni pełną realizację zasady solidaryzmu społecznego oraz równego dostępu obywateli naszego państwa do świadczeń opieki zdrowotnej, jak też będzie przyjazny zarówno dla pacjentów, jak i dla pracowników ochrony zdrowia. Z wyrazami szacunku Sekretarz stanu Bolesław Piecha Warszawa, dnia 9 marca 2006 r.
Źródło: