Odpowiedź na interpelację w sprawie interpretacji ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w zakresie organizowania prac społecznie użytecznych na terenie gminy
Szanowny Panie Marszałku! Nawiązując do otrzymanej interpelacji Pana Waldemara Andzela przy piśmie z dnia 31 marca 2006r., znak: SPS-023-2060/06, w sprawie organizowania prac społecznie użytecznych na terenie gminy, pozwalam sobie przedstawić poniższe stanowisko do poruszonej kwestii. Uwzględniając jednak fakt, iż nowy instrument aktywizacji osób zagrożonych wykluczeniem społecznym jest jeszcze mało rozpowszechniony, stanowisko to zawiera nieco szerszy zakres informacji o sposobie inicjowania tych prac. Pragnę również na wstępie dodać, że Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej wyszło naprzeciw oczekiwaniom samorządów gmin i opracowało publikację pt: Organizacja prac społecznie użytecznych - wskazówki, która obecnie jest sukcesywnie przekazywana do urzędów pracy, jednostek organizacyjnych samorządów gminnych oraz niektórych organizacji pozarządowych. To działanie powinno przyczynić się do wzmocnienia wiedzy przyszłych organizatorów prac społecznie użytecznych. Pytanie: Jak zakwalifikować (dział, rozdział, paragraf) wydatek, jakim będzie świadczenie pieniężne dla osób skierowanych do prac społecznie użytecznych (czy potraktować to jako świadczenie i podstawą wypłaty będzie decyzja administracyjna, czy też podstawą tego świadczenia ma być umowa zlecenie lub umowa o dzieło podpisana z osobą bezrobotną)? Odpowiedź: Nowy instrument rynku pracy - skierowany jest do osób bezrobotnych bez prawa do zasiłku jednocześnie korzystających ze świadczeń pomocy społecznej - wprowadzony został od 1 listopada 2005 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 164, poz. 1366). Ustawa o promocji zatrudnienia nie zawiera ograniczenia czasowego dla realizacji tych prac - co oznacza, iż osoba bezrobotna może cały rok i dłużej wykonywać prace społecznie użyteczne. Osoba wykonująca prace społecznie użytecznie zachowuje status osoby bezrobotnej w trakcie wykonywania tych prac. Od świadczenia pieniężnego z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych nie jest odprowadzana składka na ubezpieczenia społeczne, wypadkowe ani zdrowotne przez gminę lub podmiot, w którym są organizowane prace społecznie użyteczne. Osoby skierowane do prac społecznie użytecznych na rzecz społeczności lokalnej (w wymiarze maksymalnie do 10 godzin tygodniowo) będą otrzymywać świadczenie pieniężne, w wysokości ustalonej przez gminę, którego minimalna wysokość jest określona w art. 73a ust. 3 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy i wynosi 6 zł za godzinę. Osoba wykonująca prace społecznie użyteczne jest objęta ubezpieczeniem zdrowotnym (z tytułu posiadania statusu osoby bezrobotnej) oraz ubezpieczeniem wypadkowym zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 14 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o zaopatrzeniu z tytułu wypadków lub chorób zawodowych powstałych w szczególnych okolicznościach (Dz. U. Nr 199, poz. 1674, z późn. zm.). Gmina lub podmiot, w którym organizowane są prace społecznie użyteczne, wypłacają osobie bezrobotnej świadczenie pieniężne z tytułu wykonywania tych prac w okresach miesięcznych - z dołu. Jednocześnie należy zauważyć, iż nie odprowadzają zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych, ponieważ nie istnieje umowa pomiędzy gminą lub podmiotem, w którym organizowane są te prace, a osobą bezrobotną. Zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych nie odprowadza też osoba bezrobotna otrzymująca świadczenie z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych. Świadczenie to stanowi zatem dla osoby bezrobotnej przychód z tzw. innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 i art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Jednocześnie, jak wynika z postanowień art. 42a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gmina lub podmiot, w którym organizowane są prace społecznie użyteczne, które dokonują wypłaty należności z innych źródeł, są obowiązane sporządzić informację według ustalonego wzoru o wysokości przychodów i w terminie do końca lutego następnego roku podatkowego przekazać podatnikowi oraz urzędowi skarbowemu, którym kieruje naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania podatnika. W związku z tym gmina lub podmiot, w którym organizowane są prace społecznie użyteczne, dokonujący wypłaty świadczenia za wykonane prace społecznie użyteczne, obowiązany jest sporządzić i przekazać osobie bezrobotnej oraz organowi podatkowemu informację PIT-8C. Kwoty ujęte w powołanej informacji osoba bezrobotna obowiązana jest wykazać w rocznym zeznaniu podatkowym PIT-36. Na osobie bezrobotnej będzie spoczywał obowiązek ewentualnego odprowadzenia podatku dochodowego od osób fizycznych - w przypadku osiągnięcia przez osobę wykonującą te prace określonego pułapu przychodów łącznie w trakcie całego roku kalendarzowego. Roczny dochód niepowodujący obowiązku zapłaty podatku wynosi w roku 2005 r. 2.790 zł. Dla organizatora prac społecznie użytecznych wydatki związane z wypłaceniem świadczenia pieniężnego winny być klasyfikowane w budżecie gminy następująco: a) dział 852 - Pomoc społeczna, b) rozdział 85295 - Pozostała działalność, c) paragraf 3110 - Świadczenia społeczne. Minister Krzysztof Michałkiewicz Warszawa, dnia 13 kwietnia 2006 r.
Źródło: