Nagłówki

Odpowiedź na interpelację w sprawie nieprawidłowości w systemie doręczania korespondencji w małych miejscowościach i wsiach oraz nadmiernie wydłużonego czasookresu dostarczania przesyłek listowych w niektórych miastach

   Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na interpelację posłów Mieczysława Marcina Łuczaka i Zbigniewa Włodkowskiego z dnia 12 lipca 2006 r. znak: SPS-023-3965/06 w sprawie nieprawidłowości w systemie doręczania korespondencji w małych miejscowościach i wsiach oraz nadmiernie wydłużonego czasookresu dostarczania przesyłek listowych w niektórych miastach, przedstawiam poniższe informacje.    Skierowana za pośrednictwem Pana Marszałka interpelacja Panów Posłów porusza wiele szczegółowych kwestii związanych z doręczaniem przesyłek przez Pocztę Polską.    W pierwszej kolejności Panowie Posłowie poruszają problem istnienia tzw. zbiorczych skrzynek pocztowych na wsiach. Zgodnie z art. 37 ust. 3 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo pocztowe (Dz.U. Nr 130, poz. 1188 z późn. zm.) operator publiczny ma prawo instalowania i użytkowania, na terenach wiejskich lub obszarach o rozproszonej zabudowie, własnych oddawczych skrzynek pocztowych, jeżeli zostanie to uzgodnione z właściwym wójtem (burmistrzem, prezydentem miasta) oraz właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub samoistnym posiadaczem nieruchomości, na której taka skrzynka ma zostać umieszczona. Zainstalowanie tego typu skrzynek przez operatora publicznego wyłącza obowiązek właścicieli (lub współwłaścicieli) poszczególnych nieruchomości umieszczania własnych oddawczych skrzynek pocztowych na terenie ich posesji (art. 37 ust. 4 ustawy - Prawo pocztowe). Wskazanie do instalacji tego typu skrzynek stanowią dla Poczty Polskiej trudności z doręczaniem przesyłek na terenach o rozproszonej zabudowie, brak możliwości dojazdu do poszczególnych zabudowań, brak zainstalowanych skrzynek oddawczych na poszczególnych nieruchomościach oraz bezpieczeństwo doręczającego (ze względu na usytuowanie posesji w miejscu odludnym oraz biegające w obejściach często groźne rasy psów). Przepis wskazuje jednocześnie, że miejsce instalacji takich skrzynek musi być ogólno dostępne i bezpieczne, a decyzja co do lokalizacji skrzynki jest zawsze konsultowana z przedstawicielem lokalnej społeczności, jakim jest wójt, burmistrz lub prezydent miasta. Rozwiązanie dopuszczające instalację przez operatora publicznego własnych skrzynek oddawczych na terenach wiejskich wprowadzono mając na względzie usprawnienie doręczeń na obszarach nisko zurbanizowanych w celu ułatwienia operatorowi zachowania standardów jakościowych w zakresie terminowości doręczeń i zmniejszenia jego ekonomicznego obciążenia związanego z doręczaniem (często niewielkiej ilości) przesyłek do pozostających w znacznym rozproszeniu posesji.    Oczywiście interes operatora (Poczty Polskiej) nie powinien być jednak nadrzędny w stosunku do interesu korzystających z usług pocztowych. Jeżeli zatem dla osób zamieszkujących na danym terenie, na którym operator publiczny zainstalował tzw. zbiorczą skrzynkę oddawczą, korzystanie z niej jest uciążliwe, czy też w jakikolwiek sposób utrudnione, osoby te powinny wystąpić w tej sprawie do właściwego wójta (burmistrza, prezydenta miasta). Organy te bowiem w myśl powołanych przepisów ustawy - Prawo pocztowe są uprawnione do uzgadniania z operatorem publicznym kwestii związanych z instalowaniem i użytkowaniem przedmiotowych skrzynek.    Jeżeli chodzi natomiast o kwestię bezpieczeństwa przesyłek doręczanych za pośrednictwem tzw. zbiorczej skrzynki pocztowej, to jej konstrukcja zapewnia taki sam poziom bezpieczeństwa umieszczanych w niej przesyłek, jak ma to miejsce w przypadku każdego innego rodzaju oddawczej skrzynki pocztowej. Skrzynka zbiorcza składa się z sześciu oddzielnie zamykanych skrytek, a kluczyk do każdej skrytki znajduje się w posiadaniu jej użytkownika. Dodatkowo całość zamykana jest na zamek główny, do którego klucz posiada wyłącznie listonosz, który umieszcza przesyłki w skrzynce. Nie powinno zatem dochodzić do sytuacji nieuprawnionego wyjmowania przesyłek przez jednych użytkowników ze skrytek należących do innych użytkowników.    Następne pytanie Panów Posłów dotyczy obowiązku operatora doręczania przesyłek osobiście adresatowi, bądź też do jego indywidualnej oddawczej skrzynki pocztowej. Zgodnie z art. 26 ustawy - Prawo pocztowe przesyłki należy doręczać adresatowi pod adresem wskazanym na przesyłce (ewentualnie w umowie o świadczenie usługi pocztowej). Poprzez doręczenie pod adresem wskazanym na przesyłce należy rozumieć nie tylko wydanie przesyłki rejestrowanej bezpośrednio do rąk adresata, ale również pozostawienie przesyłki nierejestrowanej lub zawiadomienia o próbie doręczenia przesyłki rejestrowanej w oddawczej skrzynce pocztowej adresata (niezależnie od tego, czy jest to skrzynka znajdująca się na nieruchomości adresata, skrzynka należąca do zestawu skrzynek w budynku wielorodzinnym, czy też tzw. zbiorcza skrzynka oddawcza), wydanie awizowanej przesyłki w placówce operatora (jeżeli adresat był nieobecny pod adresem wskazanym na przesyłce rejestrowanej podczas próby doręczenia) lub w innym miejscu uzgodnionym pomiędzy adresatem a operatorem.    Trzecie pytanie Panów Posłów dotyczy wskazania zakresu obowiązków listonosza w dużym mieście oraz w małych miejscowościach i wsiach. Szczegółowy zakres czynności wykonywanych przez listonoszy miejskich i wiejskich oraz sposób wykonywania tych czynności określają wewnętrzne przepisy wprowadzone w drodze zarządzenia Dyrektora Generalnego Poczty Polskiej. Zgodnie z nimi do podstawowych obowiązków zarówno listonoszy miejskich jak i wiejskich należy:    - odbiór i przygotowanie przesyłek przeznaczonych do doręczenia,    - doręczanie przesyłek, kwot pieniężnych określonych w przekazach pocztowych i zawiadomień,    - doręczanie przesyłek listowych na szczególnych zasadach,    - doręczanie telegramów,    - przyjmowanie przedpłaty na prenumeratę prasy,    - sprzedaż znaczków pocztowych, prasy oraz innych artykułów handlowych (w przypadku, gdy listonosz dysponuje samochodem),    - rozliczanie się z otrzymanych do doręczenia przesyłek i kwot pieniężnych określonych w przekazach pocztowych,    - szczególne postępowanie przy doręczaniu przesyłek i kwot pieniężnych określonych w przekazach pocztowych osobom niepełnosprawnym,    - przekazywanie służby.    Dodatkowo do obowiązków listonoszy wiejskich należy:    - przyjmowanie do nadania przesyłek listowych, przekazów pocztowych i telegramów,    - wypłata kwot należności za mleko, buraki cukrowe i inne płody rolne,    - wyjmowanie przesyłek listowych z nadawczych skrzynek pocztowych.    Jeżeli chodzi o kolejną poruszaną w interpelacji kwestię, tj. odpowiedzialność za terminowe doręczanie przesyłek i wewnętrzny system kontroli nad pracą listonoszy, to należy wziąć pod uwagę, że na realizację usług pocztowych składa się wiele czynności wykonywanych na poszczególnych etapach świadczenia usługi od momentu nadania, poprzez przemieszczenie aż do doręczenia. Specyfika usług pocztowych nie zawsze daje możliwość jednoznacznego wskazania, na jakim etapie i z jakiego powodu doszło do opóźnienia w wykonaniu usługi. Jednocześnie każdy pracownik Poczty Polskiej ponosi odpowiedzialność służbową za prawidłową realizację czynności na powierzonym mu stanowisku.    Praca listonosza od etapu jego przygotowania do wyjścia w rejon aż do powrotu z tegoż rejonu jest codziennie kontrolowana przez bezpośredniego przełożonego (naczelnika/kierownika/kontrolera). Po powrocie z rejonu listonosz jest rozliczany z liczby i rodzaju przekazanych do doręczenia przesyłek i przekazów pocztowych oraz pozostałych usług powierzonych w danym dniu do realizacji.    W swojej interpelacji Panowie Posłowie wyrażają również zaniepokojenie szczególnie długimi (11 - 12 dni) terminami doręczeń przesyłek na terenie m. st. Warszawy. Chciałbym poinformować, że badania terminowości przebiegu przesyłek listowych na terenie Warszawy, prowadzone zarówno przez samego operatora, jak i przez niezależny organ regulacyjny - Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej, nie wskazują na występowanie tak dużych opóźnień w doręczaniu przesyłek. Nie wyklucza to jednak ich występowania w poszczególnych przypadkach. Stosunkowo dłuższy czas doręczania przesyłek na terenie dużych miast w porównaniu z mniejszymi miejscowościami, wynika natomiast z tego, iż Poczta Polska jako przedsiębiorstwo sieciowe musi korzystać z odpowiedniej infrastruktury w postaci centrów sortujących i rozdzielczych, ponieważ ilość przesyłek znajdujących się w jej obrocie ma charakter masowy i nie jest możliwe ich sortowanie w ramach każdej placówki pocztowej. Stąd też przesyłka nadana do sąsiedniej dzielnicy, a nawet na sąsiednią ulicę musi w rzeczywistości pokonać znacznie dłuższą drogę do centrum sortującego i rozdzielczego, a dopiero stamtąd do właściwej placówki oddawczej i do adresata.    Kolejny problem podnoszony w interpelacji Panów Posłów dotyczy organizacji zastępstw nieobecnych listonoszy. Otóż w przypadku nieobecności listonosza w pracy jego rejon jest obsługiwany przez listonosza rezerwy albo rejon ten zostaje podzielony pomiędzy listonoszy obsługujących sąsiednie rejony. Sporadycznie mogą wystąpić przypadki nieobsłużenia rejonu, jeżeli listonosz zbyt późno zawiadomi o swojej nieobecności (nieprzewidziane sytuacje losowe). W wyjątkowej sytuacji może zatem wystąpić jednodniowy brak obsługi rejonu.    Ostatnia podnoszona w interpelacji sprawa dotyczy doręczania różnego rodzaju wezwań po terminie stawiennictwa. Należy wziąć pod uwagę, że termin na wykonanie usługi pocztowej - zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 13 października 2003 r. w sprawie reklamacji powszechnej usługi pocztowej w zakresie przesyłki rejestrowanej i przekazu pocztowego (Dz.U. Nr 183, poz. 1795 z późn. zm.) - wynosi 14 dni. Wynika to z faktu, iż w przypadku nieobecności adresata przesyłki rejestrowanej pozostawiane jest tzw. awizo, tj. zawiadomienie o próbie doręczenia, terminie, w jakim przesyłka powinna być odebrana (14 dni) oraz miejscu odbioru. Stąd też nadawcy przesyłek zawierających różnego rodzaju wezwania powinni uwzględnić ten fakt, wyznaczając odpowiednio termin stawiennictwa adresata na dane wezwanie. Dopiero po upływie tego terminu usługę uważa się za niewykonaną i możliwe jest dochodzenie od operatora odszkodowania w trybie postępowania reklamacyjnego. Jeżeli chodzi natomiast o wszelkiego rodzaju wezwania wysyłane w postępowaniu sądowym (karnym, cywilnym, w sprawach o wykroczenia) lub administracyjnym, to doręczanie tych pism odbywa się na zasadach szczególnych. Są one nadawane przesyłkami poleconymi za potwierdzeniem odbioru i w razie nieobecności adresata awizowane dwukrotnie w ciągu 14 dni - przy pierwszej próbie doręczenia i powtórnie po 7 dniach. Dopóki do organu będącego nadawcą przesyłki nie zostanie odesłane potwierdzenie odbioru, nie może on uznać doręczenia za dokonane i nie może podejmować w postępowaniu żadnych czynności, które mogłyby rodzić skutki prawne względem osoby wezwanej. Potwierdzenie odbioru może co prawda wskazywać, że adresat nie odebrał przesyłki pomimo dwukrotnego awizowania, ale podjęcie nawet nieskutecznej próby doręczenia w postępowaniu sądowym i administracyjnym uważane jest za prawidłowe zawiadomienie.    Przedstawiając powyższe, wyrażam nadzieję, że udzielone wyjaśnienia w sposób wyczerpujący odnoszą się do różnorodnych problemów poruszanych w interpelacji Panów Posłów, przybliżając złożoną problematykę doręczeń przesyłek.    Z poważaniem    Podsekretarz stanu    Eugeniusz Wróbel    Warszawa, dnia 24 sierpnia 2006 r.