Nagłówki

Odpowiedź na interpelację w sprawie zatrzymania procedur wydawania przez BGK promes na udzielanie kredytów dla TBS, co wiąże się ze wstrzymaniem procesów inwestycyjnych przez te towarzystwa

   Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na interpelację posła Tadeusza Kopcia w sprawie zatrzymania procedur wydawania przez Bank Gospodarstwa Krajowego promes na udzielanie kredytów dla towarzystw budownictwa społecznego, nadesłaną pismem z dnia 5 lipca 2007 r. (znak: SPS-023-8824/07), uprzejmie przekazuję następujące informacje.    1. Procedura udzielania promes kredytowych    Program społecznego budownictwa czynszowego stworzył system, w którym za pomocą wspieranych ze środków budżetowych preferencyjnych kredytów beneficjenci (towarzystwa budownictwa społecznego i spółdzielnie mieszkaniowe) tworzą zasób mieszkań na wynajem o umiarkowanym czynszu. Podmioty realizujące przedsięwzięcia budowlane są niezależnymi podmiotami prywatnymi, chociaż często z kapitałowym udziałem samorządów gminnych. Ponieważ inwestorzy korzystają ze wsparcia państwa, niezbędne było stworzenie procedur, które z jednej strony umożliwiłyby sprawny proces aplikowania o środki kredytowe, z drugiej zaś maksymalnie zabezpieczają interes finansów publicznych. Ponadto od 2000 r. notuje się nadwyżkę zapotrzebowania na kredyty ze środków KFM w stosunku do możliwości funduszu, a także możliwości budżetu państwa w zakresie jego dofinansowania, dlatego procedury muszą również zapewnić wybór najlepszych przedsięwzięć, najbardziej efektywnych nie tylko z ekonomicznego, ale także społecznego punktu widzenia.    Procedury ubiegania się o kredyty ze środków Krajowego Funduszu Mieszkaniowego reguluje rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 4 lipca 2000 r. w sprawie warunków i trybu udzielania kredytów i pożyczek ze środków Krajowego Funduszu Mieszkaniowego oraz niektórych wymagań dotyczących lokali i budynków finansowanych przy udziale tych środków (Dz.U. nr 62, poz. 719, z późn. zm.). Kredytobiorcy uczestniczą w trzyetapowej procedurze ściśle skorelowanej z cyklem inwestycyjno-budowlanym wyznaczającym kolejne fazy realizacji inwestycji (projekt, uzyskanie niezbędnych zgód i decyzji administracyjnych, w tym pozwolenia na budowę, wybór wykonawcy zgodnie z przepisami regulującymi proces zamówień publicznych). Pierwszym etapem procedury jest składanie wniosków wstępnych o kwalifikację do uzyskania promesy udzielenia kredytu bądź bezpośrednio o promesę. Wnioski te składa się corocznie w terminie od 1 sierpnia do 30 września, a następnie, po ocenie kompletności dokumentacji i wiarygodności kredytowej wnioskodawców, podlegają one ocenie punktowej zgodnie z kryteriami zawartymi w załączniku do rozporządzenia z dnia 4 lipca 2000 r. W terminie 60 dni od zatwierdzenia planu finansowego KFM przez radę nadzorczą BGK podejmowana jest decyzja o udzieleniu kwalifikacji lub promesy.    Aby rada nadzorcza banku mogła zatwierdzić plan finansowy KFM, musi być on uzgodniony z ministrem właściwym do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej oraz z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych w trybie art. 22 ust. 4 ustawy z dnia 26 października 1995 r. o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1070, z późn. zm.). Minister budownictwa w marcu br. uznał za spełniony wymóg opracowania planu finansowego funduszu w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i budownictwa. Ówczesna wersja planu zakładała limit na kwalifikację wniosków w 2007 r. na poziomie 700 mln zł. Jednak Ministerstwo Finansów nie zgodziło się na zaproponowaną wersję planu i sprzeciwiło się zapisaniu po stronie przychodów w 2007 r. zasilenia zewnętrznego. Spowodowałoby to obniżenie limitu na kwalifikację wniosków do kwoty 260 mln zł i drastyczne ograniczenie liczby finansowanych przedsięwzięć. Ministerstwo Budownictwa, ze względu na sprzeczność zapisów projektu planu z polityką mieszkaniową państwa, nie mogło zgodzić się na zaproponowany limit.    W ramach dalszych uzgodnień postanowiono o opracowaniu przez BGK nowej wersji planu, która uwzględniłaby dotację budżetową w kwocie 280 mln zł, a także, warunkowo, gwarancję Skarbu Państwa na ostatnią transzę pożyczki z Europejskiego Banku Inwestycyjnego w kwocie 80 mln euro i środki wynikające z rezygnacji podmiotów ubiegających się o preferencyjne kredyty w poprzednich edycjach naboru wniosków wstępnych. W dniu 6 lipca br. minister budownictwa wystąpił do prezesa zarządu BGK z prośbą o opracowanie nowej wersji planu KFM na 2007 r. uwzględniającego ww. przychody, które pozwolą na zaspokojenie większości zapotrzebowania zgłoszonego przez TBS-y i spółdzielnie mieszkaniowe w 2006 r. Opracowanie tego planu i zatwierdzenie go przez zainteresowane resorty pozwoli odblokować procedurę wydawania kwalifikacji i promes.    2. Zmiany systemu finansowania budownictwa społecznego    Towarzystwa budownictwa społecznego i realizowane przez nie budownictwo na wynajem o umiarkowanym czynszu pozostają ważnym elementem polityki mieszkaniowej państwa i samorządów gminnych. Mieszkania budowane przez TBS-y są kierowane do grup osób niezamożnych, które nie kwalifikują się do przydziału mieszkań komunalnych, a jednocześnie ich zarobki nie zapewniają zdolności kredytowej umożliwiającej zaciągnięcie kredytów hipotecznych na sfinansowanie zakupu mieszkania własnościowego. Towarzystwa pełnią ważną rolę w niektórych gminach nie tylko jako inwestorzy mieszkań społecznych, ale także jako zarządcy komunalnych zasobów mieszkaniowych i inwestorzy zastępczy w realizacji innych rodzajów gminnego budownictwa. Ta rola została wzmocniona między innymi poprzez zapisy ustawy z dnia 8 grudnia 2006 r. o finansowym wsparciu tworzenia lokali socjalnych, mieszkań chronionych, noclegowni i domów dla bezdomnych (Dz.U. nr 251, poz. 1844), które umożliwiają samorządom gminnym realizującym budownictwo socjalne we współpracy z towarzystwami budownictwa społecznego ubieganie się o finansowe wsparcie ze środków ulokowanego w Banku Gospodarstwa Krajowego Funduszu Dopłat.    Rzeczywiście, jak słusznie zauważył Pan Poseł, od jakiegoś czasu notuje się zwiększony popyt na mieszkania budowane przez TBS-y. Z tym zjawiskiem mamy do czynienia głównie w większych miastach, gdzie w ostatnich latach gwałtownie wzrosły ceny mieszkań na rynku komercyjnym. Społeczeństwo dostrzega, że mieszkania społeczne mogą być znakomitą alternatywą dla mieszkań własnościowych, dlatego Ministerstwo Budownictwa opowiada się za dalszym wspieraniem inwestorów ze środków publicznych i poszukiwaniem rozwiązań, które pozwolą zwiększyć efekty tego segmentu budownictwa.    Jednym z podstawowych warunków zwiększenia liczby budowanych mieszkań społecznych jest zmiana systemu finansowania tych inwestycji. Rząd stoi na stanowisku, że obecny system zakładający udzielanie kredytów z środków Krajowego Funduszu Mieszkaniowego jest mało efektywny i celowe byłoby przejście na dofinansowanie do odsetek od kredytów udzielanych przez banki komercyjne. Rozwiązanie takie jest popierane także przez środowisko TBS i niesie za sobą takie potencjalne korzyści, jak:    - uproszczenie procedur przy rozpatrywaniu wniosków kredytowych,    - zwiększenie liczby finansowanych inwestycji,    - zmniejszenie obciążenia budżetu państwa.    26 czerwca Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych zakładający wygaszanie działalności KFM i przejęcie jego zadań przez Fundusz Dopłat, który udzielałby dopłat do odsetek od kredytów zaciąganych przez TBS-y w bankach komercyjnych. Według propozycji rządu dopłaty do odsetek byłyby udzielane przez 15 lat kredytowania, zaś kredytów udzielałyby banki, które podpiszą w tej sprawie umowę z dysponentem funduszu (lub działającym w jego imieniu Bankiem Gospodarstwa Krajowego). Ostateczne decyzje w sprawie parametrów nowego systemu podejmie jednak parlament. W parlamencie znajduje się już obecnie przyjęty przez Radę Ministrów projekt ustawy (druk nr 1913). Liczę, że również Pan Poseł włączy się aktywnie w prace zmierzające do wypracowania rozwiązań, które usatysfakcjonują zarówno środowisko inwestorów, jak i lokatorów, przy zachowaniu niezbędnej dyscypliny finansów publicznych.    Jednocześnie chciałbym wspomnieć, że inwestycje objęte wnioskami wstępnymi złożonymi do 2006 r. włącznie będą nadal objęte dotychczasowym systemem i stosować się będzie do nich przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 lipca 2000 r. Tym portfelem kredytów nadal będzie administrował Bank Gospodarstwa Krajowego.    Ministerstwo Budownictwa, odpowiadając na postulaty środowiska TBS dotyczące pilnej zmiany przepisów rozporządzenia z dnia 4 lipca 2000 r., które mogą przy obecnej sytuacji rynkowej blokować inwestycje mieszkaniowe, przygotowało projekt nowelizacji, który jest obecnie przedmiotem uzgodnień międzyresortowych. Projekt zakłada miedzy innymi uelastycznienie przepisów dotyczących limitów kosztów przedsięwzięć oraz terminów składania dokumentów na poszczególnych etapach procedury kredytowej.    Na zakończenie chciałbym jeszcze raz podkreślić, że kierowany przeze mnie resort dostrzega ważną rolę towarzystw budownictwa społecznego w implementacji założeń polityki mieszkaniowej państwa i władz samorządowych. W trakcie dyskusji w ramach rządu nad problemami finansowania mieszkalnictwa Ministerstwo Budownictwo zawsze dąży do wypracowania rozwiązań, które w najwyższym stopniu spełniały postulaty inwestorów budownictwa społecznego. Jednak należy podkreślić, że kierowane do prac parlamentarnych projekty rozwiązań prawnych są wynikiem kompromisu w ramach rządu, zaś ostateczne decyzje o ich kształcie podejmuje parlament. Mam nadzieję, że w trakcie prac w Sejmie Pan Poseł, wraz z całym Klubem Parlamentarnym Platformy Obywatelskiej, również będzie dążył do przyjęcia rozwiązań, które ułatwiłyby realizację ambitnego rządowego programu zdecydowanego zwiększenia liczby budowanych mieszkań.    Łączę wyrazy szacunku    Minister    Andrzej Aumiller    Warszawa, dnia 24 lipca 2007 r.